Fizjoterapia uroginekologiczna zajmuje się problemami dna miednicy i funkcji narządów miednicy. Może pomagać m.in. przy nietrzymaniu moczu, parciach naglących, obniżeniu narządów miednicy, bólu miednicy, bolesnym współżyciu oraz w powrocie do aktywności po ciąży i porodzie.
Ważne: ten materiał ma charakter informacyjny. Centrum Medyczne Mesir nie prowadzi obecnie fizjoterapii uroginekologicznej.
Kim jest urofizjoterapeuta?
Urofizjoterapeuta to fizjoterapeuta pracujący z problemami dna miednicy, ściany brzucha i funkcji miednicy. W badaniu bierze pod uwagę nie tylko same mięśnie dna miednicy, ale także sposób oddychania, napięcie brzucha, ruchomość bioder i kręgosłupa oraz czynności, podczas których pojawiają się objawy.
Celem terapii nie jest automatyczne „wzmacnianie Kegli”. U części pacjentek problemem jest osłabienie, u innych nadmierne napięcie lub trudność w prawidłowej koordynacji skurczu i rozluźnienia.
Kiedy warto udać się do fizjoterapeuty uroginekologicznego?
Konsultacja może być przydatna, gdy występują:
- nietrzymanie moczu podczas kaszlu, kichania, biegania lub wysiłku,
- parcia naglące i trudność w odraczaniu wizyty w toalecie,
- obniżenie narządów miednicy lub uczucie ciężkości w pochwie,
- ból miednicy lub bolesne współżycie,
- problemy z wypróżnianiem, jeśli wiążą się z funkcją dna miednicy,
- powrót do aktywności po ciąży, porodzie naturalnym lub cesarskim cięciu,
- trudności związane z blizną po operacji lub porodzie.
NICE zaleca ocenę objawów takich jak nietrzymanie moczu, zaburzenia opróżniania pęcherza lub jelit, obniżenie narządów, problemy seksualne i przewlekły ból miednicy jako część oceny dysfunkcji dna miednicy.
Fizjoterapia przy nietrzymaniu moczu
Przy wysiłkowym lub mieszanym nietrzymaniu moczu trening mięśni dna miednicy jest leczeniem pierwszego wyboru. NICE zaleca nadzorowany program trwający co najmniej 3 miesiące. Program powinien być dobrany do możliwości pacjentki i jakości wykonywanego skurczu, a nie polegać wyłącznie na mechanicznym „zaciskaniu” mięśni.
Jak wygląda pierwsza wizyta u urofizjoterapeuty?
Pierwsza konsultacja zaczyna się od rozmowy. Fizjoterapeuta pyta o objawy, ich czas trwania, wcześniejsze leczenie, porody, operacje, cykl, aktywność fizyczną i sytuacje, w których problem najbardziej przeszkadza.
W zależności od celu wizyty może zostać oceniona postawa, ruchomość bioder, praca przepony, mięśnie brzucha oraz sposób napinania i rozluźniania dna miednicy.
Badanie wewnętrzne — czy jest obowiązkowe?
Nie. Jeśli terapeuta uzna, że badanie wewnętrzne per vaginam lub per rectum może dostarczyć istotnych informacji, powinien wyjaśnić jego cel, przebieg i możliwe alternatywy. Badanie może zostać wykonane wyłącznie po uzyskaniu świadomej zgody pacjentki.
Masz prawo odmówić, przerwać badanie lub przełożyć je na inną wizytę. Brak zgody na badanie wewnętrzne nie oznacza, że rozmowa i pozostała część oceny nie mogą się odbyć.
Jak przygotować się do pierwszej wizyty?
Nie jest potrzebne szczególne przygotowanie. Warto zabrać dokumentację związaną z problemem, np. wypis ze szpitala, opis operacji, wyniki badań lub zalecenia ginekologa, urologa czy proktologa.
Nie musisz wcześniej „ćwiczyć Kegli” ani przygotowywać specjalnego stroju. Najważniejsze jest dokładne opisanie objawów i sytuacji, które je nasilają.
Fizjoterapia uroginekologiczna w ciąży
W ciąży fizjoterapia może pomagać w dolegliwościach bólowych związanych z miednicą i kręgosłupem oraz w przygotowaniu do zmian obciążenia i aktywności. Zakres ćwiczeń dobiera się do etapu ciąży, objawów i zaleceń prowadzącego lekarza lub położnej.
Fizjoterapia po porodzie
Po porodzie można ocenić funkcję dna miednicy, brzucha i blizn oraz zaplanować stopniowy powrót do codziennej aktywności i sportu. Nie każda kobieta po porodzie potrzebuje takiego samego programu.
Jeśli występuje rozejście mięśnia prostego brzucha, zobacz także rozejście mięśnia prostego brzucha.
Blizna po cesarskim cięciu lub nacięciu krocza
Po prawidłowym zagojeniu blizny można ocenić jej ruchomość, wrażliwość i wpływ na codzienną funkcję. Praca z blizną może być jednym z elementów terapii, jeśli występuje ból, nadwrażliwość lub ograniczenie ruchu, ale nie należy przedstawiać mobilizacji jako gwarancji zapobiegania zrostom.
Ćwiczenia dna miednicy — nie zawsze chodzi o wzmacnianie
Nie każda osoba potrzebuje większej siły mięśni dna miednicy. Przy nadmiernym napięciu ważniejsze może być rozluźnianie, oddech i nauka prawidłowej koordynacji. Dopiero po badaniu można ustalić, czy potrzebny jest trening siłowy, relaksacja czy połączenie obu elementów.
Fizjoterapia uroginekologiczna a endometrioza
Fizjoterapia może wspierać leczenie przewlekłego bólu miednicy i problemów funkcjonalnych współistniejących z endometriozą, ale nie leczy samej choroby ani nie „usuwa zrostów”. Powinna być elementem szerszego postępowania prowadzonego razem z lekarzem.
Więcej: fizjoterapia przy endometriozie.
Kiedy najpierw potrzebny jest lekarz?
Do konsultacji lekarskiej warto zgłosić się przy krwawieniu o niewyjaśnionej przyczynie, gorączce, ostrym bólu, podejrzeniu infekcji, nagłym nasileniu problemów z oddawaniem moczu lub stolca oraz innych nowych objawach ogólnych. Fizjoterapia nie zastępuje diagnostyki ginekologicznej, urologicznej ani proktologicznej, gdy jest ona potrzebna.
Jak znaleźć fizjoterapeutę uroginekologicznego?
Warto szukać fizjoterapeuty, który ma przygotowanie do pracy z dnem miednicy i regularnie zajmuje się problemami uroginekologicznymi. Podczas pierwszego kontaktu możesz zapytać o doświadczenie w leczeniu konkretnego problemu, sposób prowadzenia badania oraz to, czy badanie wewnętrzne jest wykonywane wyłącznie po wyjaśnieniu celu i uzyskaniu świadomej zgody.
Przy objawach wymagających diagnostyki lekarskiej pierwszym krokiem może być ginekolog, urolog, proktolog lub inny odpowiedni specjalista. Centrum Medyczne Mesir nie prowadzi obecnie fizjoterapii uroginekologicznej.